تبلیغات
آموزش حرفه ای شطرنج - ارزش نسبی مهره ها

ارزش نسبی مهره ها

نویسنده :علی کریمی
تاریخ:یکشنبه 29 اسفند 1389-11:54 ب.ظ

یكى از وظایف مبتدیان در یادگیرى شطرنج آشنایى با قدرت مستقل مهره هاست. بدون آشنایى با قدرت مهره ها نمى توان قضاوت درستى در هنگام تعویض مهره ها داشت و دریافت كه كدام تعویض مقرون به صرفه است.

یكى از متداولترین و ساده ترین روشهاى ارزیابى مهره ها قرار دادن پیاده به عنوان یك واحد نیرو و ارزیابى سایر مهره ها بر اساس آن است:

سه پیاده = اسب یا فیل,

 پنج  پیاده= رخ

نهپیاده= وزیر

البته به سختى میتوانیم براى مهره شاه ارزش گذارى كنیم، چون یك عامل تعیین كننده در شطرنج مهره شاه است و با سقوط آن بازى به پایان مى رسد.

ارزش نسبى مهره ها پیچیده تر از آن است كه گفته شد. ارزش عددى و حسابى مهره ها به تنهایى نمى تواند میزان ارزشیابى باشد.

بازیكن مبتدى ممكن است تا مدتى با این سیستم ساده حسابى كنار بیاید، ولى بازیكن پیشرفته به خوبى مى داند كه این سیستم در بسیارى از مواقع نمى تواند به صورت كامل كاربرد داشته باشد.مثلاً یك سوار سبك و دو پیاده ارزشى معادل یك رخ دارند، یعنى ۵=۲+۳.

در اینجا مقایسه كاملاً درست است، اما دو فیل در مقابل رخ و یك پیاده گرچه از نظر ارزش حسابى معادل است ولى در عمل قدرت و تاثیرشان فرق دارد. یا سه سوار سبك تقریباً ارزشى برابر با دو رخ دارند، در صورتى كه در جدول ارزش نیروها ارزش دو رخ بیشتر است.این نوع ارزشیابى جنبه انتزاعى دارد و نمیتواند در هر مورد مشخصى صادق باشد. این ارزشیابى حد متوسطى براى بسیارى از وضعیتها مى تواند باشد ولى نمى تواند به عنوان یك اصل پابرجا در هر وضعیتى كاربرد داشته باشد.

ارزش مهره ها نسبى است و با ویژگى هر پوزیسیون رابطه مستقیم دارد. سوارهاى سبك اغلب از نظر ارزش در طول بازى متغییرند.در جریان بازى، نوسانهاى بسیار در ارزش نسبى مهره ها به وجود مى آید.مثلاً قدرت یك رخ بیشتر از یك سوار سبك است، ولى بعضى از اوقات اسب مستقر در یك پایگاه مركزى همپاى یك رخ مىشود.به نمودار یك توجه كنید

نمودار1:

در اینجا اگر رخ سفید میتوانست در عملیات علیه شاه سیاه شركت كند برترى با او بود، ولى چه از طریق a3 و چه از مسیر f1

اینكار انجام پذیر نیست.

A)  1.Ra3       e4!

      2.R×a6    Nf3

      3.Ra3       e3!

      4.Rb3       e2

و سیاه بازى را مى برد.

B)  1.Rd1       Nf3

      2.Rf1        e4

      3.Rd1       e3

با وضع برنده براى سیاه.

مى بینیم كه اسب مستقر در خانه d4 با رخ سفید مقابله میكند، و چون سیاه به ازاى از دست دادن تفاوت پیاده اضافى دارد مىتوانیم بگوییم كه سیاه وضع بهترى دارد .

قدرت وزیر نیز در جریان بازى تغییرات گوناگون مى یابد. معمولاً ما وزیر را معادل یك رخ و یك سوار سبك و دو پیاده

مى دانیم، ولى موقعیتهاى وجود دارد كه وزیر با یك رخ و سوار سبك و پیاده قابل مقابله نیست و ارزش كمترى پیدا مى كند. پوزیسیون نمودار ۲ این مسئله را به خوبى نشان مى دهد

نمودار 2:

این پوزیسیون بعد از حركت نوزدهم سیاه در بازى نایدروف ـ راگوزین در سال 1948 در مسابقات قهرمانى جهان حاصل شد. سیاه وزیرش را در ازاى رخ و اسب و پیاده قربانى داده است. اكثر صاحب نظران حاضر در آن مسابقه وضع سفید را بهتر مى دانستند . از نظر كمى سفید صاحب برترى است و. وضعیت او كاملاً محكم است فقط نقطه  b2 كمى ضعیف است كه موقتى به نظر مى آید. اما ادامه بعدى نشان داد كه سیاه قربانى وزیر را به خوبى محاسبه كرده است و وزیر سفید به مدت بیست حركت در یك نقطه به صورت غیر فعال باقى خواهد ماند. ممكن است سوال شود كه چرا یك وزیر به فیل و رخ برترى دارد؟ حركت وزیر تركیبى است از حركت رخ و فیل، ولى این تركیب حركت به وسیله وزیر بهتر به عمل در مى آید.تحرك بسیار وزیر آنرا به صورت ابزار كارآمدى براى حمله در مى آورد، ولى این مسئله زمانى كه رخ و فیل همكارى كامل داشته و به خوبى در مكانهاى مناست استقرار یافته باشند فرق مى كند. تئورى آخر بازى نشان مى دهد كه گاهى وزیر نمى تواند حتى از یك رخ و پیاده ببرد (زمانى كه در موقعیت عالى دفاعى قرار داشته و همكارى كامل بین آنها برقرار باشد). در بازى حاضر این همكارى به وجه شایان توجهى بین سوارهاى سبك سیاه وجود دارد و به وزیر سفید امكان نمى دهند كه هدف مناسبى براى حمله پیدا كند.

20.Bd2           Ne4

21.Be3           Nd6

در مقابله سوارهاى سبك با وزیر، خیلى مهم است كه از امكان ایجاد ضعفهاى تاكتیكى اجتناب كنیم و هدفى براى حمله به وزیر ندهیم. در این بازى استقرار اسبها در خانه   d6,c6 بسیارحایزاهمیت است .اسبها كلیه خانه هاى مهم مركزى را زیر نظرمىگیرند و اسب d6   تهدید استقرار در خانه c4  و به دست آوردن برترى دو فیل را دارد هم چنین نیم نگاهى به خانه f5 دارد كه با استقرار در آن پایگاهى بسیار نیرومند خواهد داشت.

22.Rc1        Nf5

23.Bf4         Bd5

24.Bc4         B×c4

25.R×c4        e5

26.Bg5?

اشتیاق سفید براى ساده كردن بازى و استفاده از برترى كمى قابل درك است، ولى این ارزیابى بسیار خوش باوررانه است و به زودى پوزیسیونش فرو مى پاشد.قربانى تفاوت كه در اینجا به وسیله استاد بزرگ اسمیسلوف پیشنهاد شده آخرین شانس سفید است :

26.R×c6         b×c6,27.B×e5

كه سیاه دو رخ در مقابل وزیر خواهد داشت ولى پیاده هاى ضعیف سیاه هدف خوبى براى وزیر سفید هستند و امكاناتى براى تساوى به او مى دهند.

26…    ٌ          Rd1+

27.Kh2           h6

28.Rc1          Rd7

29.Be3           e4

30.Ne1          Ra-d8

31.Bc5          Be5

32. g3            Rd2

33.Rc2          B×g3+

34.Kg2          Be5

سیاه در اینجا از ادامه زیر كه به زیان وى بود اجتناب مى ورزد:

34……            B×f2,35.B×f2          e3,36.Dc3!          e×f2,37.R×D2         f×e1=D,38.R×d8+,

و سفید بازى را مى برد

35.Kf1          R×c2

36.c2        Rd1+

37.Ke2          Rb1

38.  b4           Rb2

39.Kd2          Bf6

40.B×a7         e5

41.Da4           Nf3+

سفید بازى را واگذار كرد،چون پس از

44.Kd2           Nf3+,45.Ke2           Nd6,46.Dd7           Ng1+.,47.Ke3            Rd1

یا باید وزیر بدهد یا در شبكه ماتى گرفتار خواهد شد.

حال به نوع دیگرى از مبادله نیرو توجه كنید. به عنوان یك قاعده، سه سوار سبك كمى از وزیر قوى ترند.استثنا زمانى به وجود مىآید كه وزیر بتواند به وضعیت حریف نفوذ كند و پیاده هاى او را مورد حمله قرار دهد و . سوارهاى سبك در موقعیت هاى دفاعى غیر فعال وانفعالى قرار گیرند اگر صاحب سوارهاى سبك بتواند به وضع  خود استحكام ببخشد مهره هایش صاحب نیرو وقدرت مىشود و میتوانند حمله متمركزى را پى ریزى كنند

نمودار ۳ وضعیتى را نشان مى دهد كه در آن سوارهاى سبك سفید نسبت به وزیر سیاه برترى  دارند

نمودار سه

         

دلیل برترى سفید فقدان امكانات فعالانه در نزد سیاه است. علاوه بر آن ضعفهایى كه با حركات g6,b6  به  وجود آمده اند بر وضعیت بازى تاثیر دارند.باید توجه كرد كه در این پوزیسیون پیاده d4 ایزوله سفید به هیچ وجه ضعیف نیست و بر خلاف ظاهر، نقش سودمندى در متوقف كردن پیاده هاى سیاه در هر دو جناح دارد.

نوع دیگرى از كشمكش نیروها، مبارزه دو رخ علیه وزیر است.در این حالتها غالباً برترى با دو رخ است و طرفى كه وزیر دارد باید پیاده اضافى داشته باشد تا بتوانند با دو رخ مقابله كند.

قدرت دو رخ زمانى بهتر خواهد بود كه به طور متحد در عرض هفت و هشت نفوذ كرده باشند یا در ستونهاى باز به عمل بپردازند.اینجاست كه قدرت محدود وزیر به عنوان یك مهره دفاعى نمایان مى گردد.بهترین وضعیت براى وزیر هنگامى است كه به پیاده هاى ضعیف حمله ور شود یا به موقعیت تضعیف شده شاه حریف نفوذ كند.

اگر سوار سبكى با وزیر همكارى داشته باشد، در پوزیسیونهاى باز، فیل و وزیر در مقابل دو رخ و اسب شانسهاى بهترى دارد تا وزیر تنها در مقابل دو رخ.

           

نمودار ۴ این حالت را بهتر نشان مى دهد.در اینجا به دلایل متعدد برترى با سیاه است. امكان حمله به نقاط ضعیف  f2,b4

،متصل نبودن رخهاى سفید به یكدیگر و عدم امكان فورى نفوذ در عرض ۷ و ۸ سیاه به علت نیاز به دفاع از نقاط ضعیف یاد شده، و عدم امكان استقرار  دایمى اسب در پایگاه نیرومند d5



نوع مطلب : استراتژی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
http://oafishcap1891.jimdo.com/
سه شنبه 17 مرداد 1396 08:18 ق.ظ
Hello this is kind of of off topic but I was wanting to know if blogs use WYSIWYG editors or if you
have to manually code with HTML. I'm starting a blog soon but have no coding expertise so I wanted to get guidance from someone with experience.
Any help would be greatly appreciated!
How much does it cost to lengthen your legs?
دوشنبه 16 مرداد 1396 01:30 ب.ظ
Good day I am so glad I found your site, I really found you by
accident, while I was looking on Google for something else,
Nonetheless I am here now and would just like
to say thanks for a marvelous post and a all round exciting
blog (I also love the theme/design), I don't have time to look over it all at
the moment but I have book-marked it and also added in your RSS feeds, so when I have time
I will be back to read a great deal more, Please
do keep up the fantastic work.
Foot Complaints
جمعه 13 مرداد 1396 12:05 ب.ظ
Hi! I could have sworn I've been to this site before but after checking
through some of the post I realized it's new to me.
Anyhow, I'm definitely glad I found it and I'll be bookmarking and checking back often!
home std test kit
یکشنبه 4 تیر 1396 11:19 ب.ظ
بسیار چلیپا از خود نوشتن در حالی که ظاهر شدن دلنشین در آیا واقعا کار
درست با من پس از برخی از زمان.
جایی درون جملات شما قادر به
من مؤمن متاسفانه فقط برای کوتاه در حالی که.

من هنوز مشکل خود را با فراز در مفروضات و شما
ممکن است را سادگی به کمک پر همه کسانی شکاف.
در صورتی که شما که می توانید انجام من می
قطعا بود در گم.
manicure
چهارشنبه 23 فروردین 1396 04:59 ق.ظ
My brother recommended I might like this web site. He was totally
right. This post actually made my day. You cann't imagine simply how
much time I had spent for this info! Thanks!
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 04:14 ق.ظ
It's in point of fact a great and useful piece
of info. I am glad that you shared this helpful info with us.
Please keep us informed like this. Thank you for sharing.
آرش
چهارشنبه 22 مرداد 1393 08:57 ب.ظ
با سلام
امیدوارم مكاتبات را با من انجام و تكنیك به من بیاموزید. با تشكر
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo