تبلیغات
آموزش حرفه ای شطرنج - آموزش استراتژی در شطرنج

آموزش استراتژی در شطرنج

نویسنده :علی کریمی
تاریخ:شنبه 28 اسفند 1389-12:24 ق.ظ

یك نظر رایج در شطرنج آن است كه فرق بازیكن با تجربه و مبتدى در مقدار محاسبه و

آینده نگرى است .این كه یك استاد بزرگ چند حركت را مى تواند محاسبه كند، نكته اى

كه بار ها و بارها مورد بحث و گفتگو قرار گرفته است . قدرت محاسبه دقیق و صحیح

حركات قابلیتى است كه مورد نیاز هر بازیكن سطح بالا و پیشرفته اى است ولى این تنها

تفاوت مهم و اساسى یك بازیكن معمولى نیست.

 

بسیارى از بازیكنان بر هنر به وجود آوردن تركیبهاى دقیق تسلط دارند ولى بازى آنها به

سطح بازى استادان نمى رسد، چون  نمى توانند بازى را بر اساس یك نقشه و استراتژى

صحیح و آینده نگرانه اداره كنند.

محاسبه یك واریانت مشخص تنها زمانى ممكن و ضرورى است كه برداشتى مشخص و

دقیق از پوزیسیون داشته باشیم در اكثر مواقع، طرح كلى و جامع حاكم بر وضعیت،

راهنماى بازیكن براى پیدا كردن حركات مورد نیاز بازى مى شود.

طرح بازى در یك مرحله مشخص را طرح عمومى یا استراتژى مى نامند. طریقه پایه

گذارى و مجموعه اصولى كه ما براى طرح ریزى تعقیب مى كنیم و مشخصات تعیین

كننده آن، تعریف دیگرى از استراتژى است.این اصطلاحات،و كلماتى نظیر هدف

استراتژیكى یا تاكتیكى وغیره،همان معانى را دارند كه در علوم سیاسى و نظامى به كار

مى روند.

بعضى ممكن است تصور كنند كه مات كردن شاه حریف هدف استراتژیكى در هر بازى

 شطرنج است.چنین تصورى در ابتداى پیدایش شطرنج مدرن شاید قابل قبول بوده باشد،

ولى در دوران ما كه تكنیكهاى شطرنج به نحو چشمگیرى پیشرفت كرده وایده  هاى 

 

بازى ژرف و پیچیده شده اند، ایجاد یك پیاده ضعیف، كسب یك برترى مختصر

پوزیسیونى، كنترل یك ستون باز، یا كنترل یك خانه مهم، استقرار یك سوار در یك پایگاه

مناسب، یا ایجاد یك پیاده رونده، مىتواند به عنوان یك طرح استراتژى كلى در دستور 

كار بازیكن قرار گیرد.

لازم به توضیح است كه بهترین طرحها و نقشه ها اگر به درستى پیاده نشوند هیچ ارزش

و فایده اى ندارند.همانند شطرنج،این مسئله در  زندگى نیز مصداق دارد.مجموعه وسایل

و ابزار و مضمونهایى كه براى تحقق یك طرح استراتژیكى،یا جلوگیرى از انجام نقشه

هاى حریف، به كار گرفته مى شود تاكتیك نام دارد.مانورها، تركیبها، قربانیها، حملات

دو گانه،اچمزى،كیشهاوحملات بر خاستى و غیره، عناصر و ابزار تاكتیك هستند.

ویژگى پوزیسیون و انتخاب طرح و نقشه

انتخاب طرح و نقشه در هر حالتى بستگى كامل به وضعیت موجود در صفحه شطرنج

دارد، و بنابراین باید كاملا با پوزیسیون مطابقت و هماهنگى داشته باشد.قضاوت صحیح

یك وضعیت و درك ویژگیهاى آن شرط لازم براى یافتن طرح استراتژیكى مطلوب

است.بنابراین با شناخت حقایق و ویژگیهاى پوزیسیون مى توان طرح و نقشه مطلوب را

بر گزید.طبیعى است كه این مسائل در یك مقاله قابل توضیح نیستند ولى به طور اجمال

مى توان گفت كه ویژگیهاى یك پوزیسیون به واقعیتهاى زیر مربوط است:

..- تناسب قوا، تعادل نیروهاى دو طرف، یا برترى یكى از طرفین؛

..- نیروى مستقل هر مهره و نحوه استقرار آن؛

..- كیفیت مستقل هر پیاده ؛

..-وضعیت پیاده ها و ساختار آنها؛

..- وضعیت شاه هر دو طرف؛

..- هماهنگى سوارها با پیاده ها؛

بعضى از عوامل و ویژگیهاى پوزیسیون ممكن است موقتى و زودگذر باشند و برخى

دیگر دائمى و پا برجا هستند. یك عامل مهم و دیر پا، كیفیت ساختار پیاده اى است.

پیاده ها برخلاف سوارها نمى توانند به آسانى از یك جناح به جناح دیگر انتقال یابند.

تغییر وضعیت پیاده ها به كندى و تدریجى انجام مى شود، در صورتى كه سوارها با

سرعت و مشكل كمترى تغییر مكان مىدهند.

نتیجتاً، این پیاده ها هستند كه برخلاف ارزش كمترشان، عامل تعیین كننده وضعیت

هستند.از عوامل همیشگى و تعیین كننده دیگر در پوزیسیون، یكى برترى كمى و دیگرى

وضعیت استقرار شاه طرفین در بسیارى از موارد است.

حالا با نگاهى به چند پوزیسیون، و پس از درك ویژگیهاى هر وضعیت، طرح درست

استراتژیكى هر وضعیت را بررسى مى كنیم.

نمودار یک

در نمودار یك با پوزیسیونى از یكى از واریانتهاى نادر شروع بازى اسپانیایى

مواجهیم.در عمل این شاخه كمتر به صورت موثرمورد آزمایش قرار گرفته و

تئوریسینها نظرات مختلفى در مورد این واریانت داشته اند از لحاظ كمى سیاه برترى

دارد و دو پیاده جلو است، ولى پیاده   d6 قابل حفظ نیست.اما از لحاظ گسترش سیاه

عقب است و مهره هایش وضعیت غیرفعالى دارند . در مقابل، سفید وزیر و فیل و

اسبش موقعیت فعالى دارند و رخهایش آمادگى دارند كه در هر یك از ستونهاى باز قرار

گیرند.

عوامل فوق مشخص كننده پوزیسیون هستند، و سفید و سیاه باید بر اساس آن طرح و

استراتژى آینده خود را انتخاب كنند.

..- سفید باید از سوارهاى خود كه در پستهاى فعال قرار دارند براى به وجود آوردن

تهدیدهاى تاكتیكى بهره گیرد و حمله مستقیمى را علیه شاه حریف طرح ریزى كند.

این تهدیدها عبارتند از

Dh5,B×d6,Ng5,Ra-d1,Rf-e1

..-استراتژى سیاه دفع تهدیدهاى آنى،تكمیل گسترش مهره  ها و به نتیجه رساندن برترى

كمى از طریق تصفیه و ساده سازى بازى است.

تنها با تجزیه و تحلیل دقیق و عمیق امكانات دو طرف مى توان گفت چه كسى در

استراتژى خود موفق خواهد بود در اینجا این مسئله مورد نظر ما نیست، بلكه آنچه

مىخواهیم مورد توجه قرار مىدهیم این است كه برترى كمى دیر پاى سیاه به مقابله با

برترى گسترشى و موقعیت فعال سوارهاى سفید برخاسته است. برخورد یك عامل

استراتژیكى با یك عامل دینامیكى موجب پیدایش طرحهاى متفاوتى از طرف سیاه و سفید مى شود.

 

نمودار دو

در نمودار ۲ مجدداً وضعیتى از یك شاخه شروع بازى اسپانیایى را شاهدیم .در اینجا

وضعیت از لحاظ كمى برابر است و تعداد سوارهاى گسترش یافته هر دو طرف نیز

مساوى است طرح هر یك از دو طرف چیست؟

عامل تعیین كننده در اینجا وضعیت ناقرینه پیادهاست.اگر صفحه شطرنج را از حد

فاصل بین دو ستون   e,d به دو قسمت تقسیم كنیم، مشاهده مى شود كه در مقابل سه

پیاده جناح وزیر سفید، سیاه چهار پیاده دارد. یك عامل مهم دیگر  وجود پیادهe5 سفید

است كه از خط مرزى عبور كرده و از استقرار سوار در خانه  f6  جلوگیرى مى كند.

حركات

...f5 ,...f6

 سیاه موجب ضعف  در پوزیسیون قلعه سیاه خواهد شد. حالا مى توانیم طرح

استراتژیكى را بر اساس وضعیت مورد بررسى قرار دهیم.

..-سفید طرح تهاجمى خود را در جناح شاه با حركاتى مانند

Dd3,Bc2,Ng5

دنبال خواهد كرد و استقرار پیاده در خانه  e5 در این زمینه به او كمك مى كند. به

علاوه، بعد از تهیه مقدمات و زمینه سازى كامل،سفید طرح راندن پیاده f را به  f4,f5 

تعقیب خواهد كرد، و به طور كلى، استراتژى سفید حمله در جناح شاه خواهد بود.

..-سیاه باید با طرحهاى سفید در جناح شاه مقابله كند و سپس با مانورهاى اسب به 

 a5,c5-c7 در جناح وزیر دست به حمله پیاده اى بزند.

نمودار سه

نمودار سه وضعیتى از شاخه رائوزر در دفاع سیسلى است. عامل تعیین كننده این

پوزیسیون استقرار شاه طرفین در دو جناح مخالف است. هر دو طرف باید سعى بر

تجهیز نیرو علیه شاه حریف بدون تلف كردن زمان داشته باشند.در اینجا ضرب المثل

((هر كه اول آمد اول برد)) كاملاً صادق است. سفید با پیاده و سوار در جناح شاه حمله

مى كند، و سیاه در جناح وزیر.

پیا ده  d6 سیاه نیز عاملى است كه نباید از نظر دور بماند.

بعضى از مواقع پوزیسیونهایى به وجود مى آیند كه به ما امكان انتخاب طرحها و

استراتژیهاى مختلفى را مى  دهند كه بستگى به سبك و سلیقه دارد. مثلاً در شروع بازى

هندى شاه، در واریانت زمیش، پس از حركات

1.d4                 Nf6

2.c4                 g6

3.Nc3              Bg7

4.e4                 d6

5.f3                  o-o

6.Be3               e5

7.d5                 Nh5

8.Dd2              f5

سفید مى تواند دو طرح كاملاً متفاوت را انتخاب كند:

الف: مى تواند با ادامه

9.e×f5                     g×f5

10.o-o-o

طرح در حمله در جناح شاه را با حركاتى مانند  g4,Rg1,Nge2,Bd3 پى ریزى

كند. سیاه نیز با حركاتى مانند  a6,b5

 

در جناح وزیر به مقابله مى پردازد.

ب: سفید مى تواند با ادامه

9.o-o-o                   f4

10.Bf2

به سیاه اجازه دهد كه در جناح شاه فضا كسب كند و با  g4,g5 دست به حمله بزند. در

ازاى آن سفید در جناح وزیر فضا و آزادى عمل بیشترى دارد و پس از گسترش

سوارها با طرح  b4,c5 اقدام به حمله مى كند.

در مرحله گذر از شروع به وسط بازى، معمولاً امكان انتخاب دو طرح متفاوت پیش

مى آید. بعضى از مواقع ارزیابى كامل و قاطع امكان پذیر نیست، و به سبك و سلیقه

بازیكن و حریف و موقعیت مسابقه و جدول ارتباط پیدا مى كند كه در مقاله هاى دیگرى

مورد بحث قرار خواهد گرفت. زمانى كه طرح درست تئورى مطابق با نیاز و

ضرورت پوزیسیون برگزیده شد، باید با روشى مطابق با تاكتیكهاى قابل دسترس در

پوزیسیون به مرحله اجرا در آید

تذكر: هر طرح و استراتژى باید دائماً تحت بررسى باشد و حالت تغییر وضعیت، حتى تغییرات جزئى، ممكن است تجدید نظر در طرح كلى ضرورت یابد.



نوع مطلب : استراتژی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Why is my Achilles tendon burning?
یکشنبه 15 مرداد 1396 10:09 ب.ظ
Hello outstanding blog! Does running a blog similar to this take a lot of work?

I have virtually no knowledge of computer programming but I was
hoping to start my own blog soon. Anyways, should you have any suggestions or
techniques for new blog owners please share. I know this is off topic however
I simply had to ask. Thank you!
http://ladonna3pennington88.exteen.com/20150705/how-to-help-hammer-toe-pain
دوشنبه 5 تیر 1396 05:05 ق.ظ
Hello, Neat post. There is an issue along with your site in web explorer, could
check this? IE nonetheless is the market leader and a good portion of other folks will miss your wonderful writing due to this problem.
natividadfinks.wordpress.com
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 09:40 ق.ظ
Hiya very cool blog!! Man .. Excellent .. Superb ..
I'll bookmark your website and take the feeds additionally?

I'm satisfied to find so many helpful information right here in the put up, we need develop more techniques
on this regard, thanks for sharing. . . . . .
BHW
پنجشنبه 31 فروردین 1396 07:08 ق.ظ
I used to be suggested this blog by means of my cousin. I'm no longer
sure whether this put up is written by means of him as nobody else know such
special about my difficulty. You are incredible!
Thank you!
BHW
چهارشنبه 23 فروردین 1396 07:17 ب.ظ
Remarkable! Its really remarkable piece of writing, I have got much clear idea concerning from this post.
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 10:37 ب.ظ
For most up-to-date information you have to go to see internet and
on world-wide-web I found this web page as a best web page for most recent updates.
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 07:29 ب.ظ
I'm extremely impressed with your writing skills as well as
with the layout on your weblog. Is this a paid theme or did you
customize it yourself? Anyway keep up the excellent quality writing, it is rare to see a great blog
like this one these days.
پنجشنبه 29 آبان 1393 11:22 ق.ظ
خوبه ولی به شرطی که عکسها ونمودارها را ببینیم ولی یا نیست یا باز نمیشه
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo